Usul, Türk müziğinde belirli bir düzende sıralanmış kuvvetli ve zayıf vuruşlardan oluşan ritim kalıbıdır.
Batı müziğindeki ölçü kavramına benzer ancak usul yalnız süreyi değil vurgu düzenini de belirler. Bu nedenle usul öğrenimi ayrı bir konudur.
Usuller küçük ve büyük olarak ikiye ayrılır; büyük usuller onlarca vuruşa ulaşabilir.
Sofyan, düyek, aksak ve curcuna gibi usuller günlük dağarda sıkça kullanılır. Sofyan dört, düyek sekiz vuruşludur.
Usul öğrenimi geleneksel olarak diz üzerine vurularak yapılır ve her vuruşun adı bulunur. Kuvvetli vuruşa düm, zayıf vuruşa tek adı verilir ve kalıplar bu adlarla ezberlenir.
Kemanda usul bilgisi yay yönlerinin planlanmasını doğrudan etkiler. Yay planı usul kalıbına göre çıkarılır.
Kuvvetli vuruşlar genellikle aşağı yayla, zayıf vuruşlar yukarı yayla karşılanır.
Aksak usullerde vuruş grupları eşit olmadığı için yay dağılımı ayrıca hesaplanır. Hesap önceden yapılıp notaya işlenir.
Usul çalışması çalgısız olarak vurma alıştırmalarıyla başlatılır ve sonra dağara taşınır. Vurma alıştırmaları her derste kısa tutulur.
Derslerimizde usul bilgisi, Türk müziği çalışan öğrencilere vurma alıştırmalarıyla birlikte verilir.